موى زير بغل كه بلند شد و زبالهء جاروب كه ميان خانه بماند جاى شيطان است ؟ زيرا كه كثيف است و مناسب او است و هركجا كه كثافت و ظلمت و اسباب معصيت باشد جاى او است . و هركجا كه طهارت و نور و اسباب طاعت باشد ، ضدّ او و مضعف او و فرياد آورندهء او است . دو سجدهء سهو را مرغمتان للشيطان گويند كه دماغ او را به خاك مىمالد . در ظلمات اسكندر رسيد به جائى ، مرغى را ديد به قدر گنجشك . از اسكندر پرسيد كه مردم فلان گناه مىكنند . گفت آرى . قدرى بزرگ شد و باز پرسيد كه فلان گناه مىكنند . گفت آرى . باز بزرگ شد . پيوسته از گناهان پرسيد و بزرگ شد تا به قدر كوهى يا بزرگتر . بعد پرسيد مردم فلان طاعت مىكنند . گفت آرى . قدرى كوچك شد رفته رفته تا به حالت اوّل برگشت و او شيطان بود و اين حكايت را در كتاب قصص الانبياء ديده‌ام . و چون تو از عالم نورى لهذا به عكس شيطان بالفطره از ظلمت گريزانى و تاريكى تو را بد آيد . و لذا حديثى نقل كرده‌اند كه در چراغ اسراف نيست و امر كرده‌اند كه از جواهرات نورانى انگشتر در انگشت نمائى چون فيروزه و ياقوت و درّ و عقيق و فرمودند كه اينها ولايت ما را قبول كرده‌اند و چون تو نيز قبول كرده‌اى لهذا مناسب را به مناسب دادند تا قوت گيرد . و ايضا از عالم پاك و معطرى ، لهذا تو را امر به پاكى و پاكيزگى به حسب بدن و لباس و مسكن و غذا و غير آن نموده‌اند . چه بسيار در اعمال و طلب حاجات فرموده‌اند كه پاكيزه‌ترين لباس خود را بپوش و به روى حصير پاك بنشين ، و چه در اوقات و امكنه و افعال امر به غسل كرده‌اند و امر به وضو كرده‌اند تا پاك و پاكيزه باشى ، و چه قدر تو را امر به استعمال عطر كرده‌اند كه مقوّى عقل است و در وقت تخلّى فرموده‌اند سر خود را بپوش تا بوى بد به دماغ نرسد كه مضعف عقل و منافر طبع است . و ايضا تو را از كبر و مكر و حيله و فتنه بازداشته‌اند كه كار شيطان است و فرموده‌اند وسواس و وسوسه از شيطان است كه ضدّ يقين و طمأنينه است . و تو را از ظلم و درندگى بازداشته‌اند كه كار سبع است و از راندن شهوت منع كرده‌اند كه كار خر و گاو است و تو را امر به حلال كرده‌اند كه مناسب تو است زيرا كه طيب‌اند قُلْ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ 45 و امر به عبادت كرده‌اند كه كار ملك است و تو نيز از ايشانى و از حرام منع كرده‌اند كه ضدّ تو است و خبيث است چنانچه فرمود وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ 46 و چه قدر ميوه‌ها را مدح كرده‌اند كه اين دل را پاك و نورانى مىكند و آن ديده را جلا دهد . پس چه خوب گفته :